Pasożyty jelitowe są wciąż jednym z najczęściej omawianych problemów zdrowia zwierzat.
Ryzyko zarażenia zależy od wielu czynników, takich jak styl życia zwierzęcia, środowisko,
wiek czy kontakt z innymi zwierzętami. Znaczenie ma także sytuacja w domu – szczególnie
obecność dzieci, osób starszych lub osób z obniżoną odpornością.
Coraz częściej odchodzi się od rutynowego odrobaczania „na wszelki wypadek”. Zamiast
tego zaleca się podejście oparte na ocenie ryzyka, zgodnie z wytycznymi organizacji
ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites).
Czym jest ESCCAP?
ESCCAP to europejska niezależna rada naukowa zajmująca się problemem pasożytów u
zwierząt towarzyszących. Organizacja opracowuje wytyczne dotyczące kontroli pasożytów u
psów i kotów, promuje racjonalne stosowanie leków przeciwpasożytniczych oraz podkreśla
znaczenie podejścia One Health – czyli powiązania zdrowia zwierząt, ludzi i środowiska.
Dlaczego potrzebne są wytyczne?
W praktyce spotyka się dwa skrajne podejścia. Z jednej strony są zwierzęta odrobaczane
bardzo często, bez wcześniejszej diagnostyki. Z drugiej – zwierzęta narażone na wysokie
ryzyko zarażenia, które nie są regularnie badane ani objęte profilaktyką.
Wytyczne ESCCAP pomagają dopasować strategię kontroli pasożytów do rzeczywistego
ryzyka związanego z trybem życia zwierzęcia.
Najczęstsze pasożyty jelitowe psów i kotów
W praktyce weterynaryjnej najczęściej spotyka się:
Nicienie przewodu pokarmowego
-glisty: Toxocara canis i Toxocara cati, które mają także znaczenie zoonotyczne,
– tęgoryjce, np. Uncinaria stenocephala u psów czy Ancylostoma tubaeforme u kotów,
– włosogłówkę psią (Trichuris vulpis), powodującą zapalenie jelita grubego.
Tasiemce
– tasiemiec psi (Dipylidium caninum), którego cykl rozwojowy związany jest z pchłami,
– tasiemce z rodzaju Taenia, częściej spotykane u zwierząt polujących,
– bąblowiec wielojamowy (Echinococcus multilocularis), który ma istotne znaczenie dla
zdrowia publicznego.
Jak ESCCAP podchodzi do odrobaczania?
Kluczowym elementem jest ocena ryzyka, uwzględniająca m.in.:
– wiek zwierzęcia,
– styl życia (zwierzę wychodzące czy domowe),
-kontakt z innymi zwierzętami,
-środowisko życia,
-dietę (np. karmienie surowym mięsem),
– obecność osób z grup ryzyka w domu.
Na tej podstawie psy i koty można przypisać do określonych kategorii ryzyka, które określają
minimalną częstotliwość działań profilaktycznych.
Psy
– Niskie ryzyko – psy typowo domowe: odrobaczanie 1–2 razy w roku lub badanie kału
i leczenie zgodnie z wynikiem.
-Umiarkowane ryzyko – psy mające kontakt ze środowiskiem i innymi zwierzętami:
odrobaczanie około 4 razy w roku lub badanie kału co kwartał.
-Wysokie ryzyko – psy polujące, jedzące padlinę lub karmione surowym mięsem:
odrobaczanie nawet 12 razy w roku, w zależności od ryzyka.
Jeśli nie da się jednoznacznie ocenić ryzyka, zaleca się kontrolę lub odrobaczanie co najmniej
cztery razy w roku.
Koty
– Koty niewychodzące – zwykle wystarczy odrobaczanie 1–2 razy w roku lub
diagnostyka kału.
– Koty wychodzące i polujące – zalecane jest częstsze odrobaczanie (4-12 razy w
roku) lub regularne badania kału, nawet kilka razy w roku.
Rola badania kału
Badanie kału jest ważnym narzędziem diagnostycznym. Pozwala ocenić, czy zwierzę jest
zarażone oraz czy zastosowane leczenie było skuteczne.
Warto jednak pamiętać, że ujemny wynik badania nie zawsze oznacza brak obecności
pasożytów jelitowych. Ze względu na możliwe trudności diagnostyczne zaleca się, aby co
pewien czas profilaktycznie przeprowadzić odrobaczenie czworonoga.
Podsumowanie
Wytyczne ESCCAP promują nowoczesne i racjonalne podejście do kontroli pasożytów
jelitowych. Zamiast jednego schematu dla wszystkich zwierząt proponują strategię opartą na
ocenie ryzyka oraz łączenie profilaktyki z diagnostyką. Dzięki temu możliwe jest
skuteczniejsze chronienie zdrowia zwierząt, a jednocześnie ograniczenie niepotrzebnego
stosowania leków przeciwpasożytniczych.
Przetwarzanie...